WIJ de Venen

Praktijkvoorbeeld

Hoe kunnen we media & ICT inzetten om meer maatwerk mogelijk te maken?

Slimmer leren met media (middelen) en ICT (techniek). Dat is de ambitie van SPO WIJ de Venen. De scholen van de stichting streven naar zoveel mogelijk maatwerk, op de leerling en zijn/haar behoeften afgestemd. In 2018 heeft WIJ de Venen ingezet op de professionalisering van de iCoaches en het verder vormgeven van haar ICT-beleid.  

 

In 2018 deelde WIJ de Venen haar ICT-ervaringen op deze website, net als zeven andere scholen en besturen

Resultaten

Slimmer leren met media en ICT

Eind 2017 zette de stichting in op drie sporen: het verder uitwerken van het ICT-beleid, het creëren van een helder begrippenkader en het versterken van de rol van de iCoaches.  

Om maar met dat laatste te beginnen. “Wij hebben als iCoaches flinke stappen gezet”, zegt bovenschoolse iCoach (en leraar) Esther Plemper van Balen. “Onze verantwoordelijkheden zijn helder, we zijn gegroeid in onze rol en we werken onderling steeds meer samen. De hulp van een extern adviseur – op inhoud - en een procesbegeleider – op adviesvaardigheden - zijn daarbij een steun in de rug.” 

Thea Janson, College van Bestuur, vult aan: “Het is nu duidelijker wie waar voor verantwoordelijk is op het gebied van ICT. Ons uitgangspunt: er is een onderscheid tussen de iCoach en de ICT'er, maar je kunt hen niet scheiden. Ze hebben elkaar nodig in de scholen.” Thea ziet ook graag een ‘tandem’ tussen de schooldirecteur en de iCoach ontstaan. “Zoals bij IB-ers al vaak het geval is.” Ook richting de leraren hebben de iCoaches een taak. “Denk aan begeleiding, uitleg en kennisoverdracht.” 

Stafuitbreiding  

In 2018 heeft WIJ de Venen voor een dag in de week een onderwijskundig ICT-expert ingehuurd, ter ondersteuning van de iCoaches, de bovenschoolse werkgroep Media & ICT - met daarin Esther Plemper van Balen, Ruud van Geene, enkele directeuren en een bestuursondersteuner/privacyofficer - en het bestuur zelf. Thea Janson: “Het leek ons goed om de structuur uit te breiden. Voor het bewaken van de grote lijnen en aanvullende knowhow op onderwijs- en ICT-gebied. En om ons scherp te houden.”  

Alleen ga je sneller, maar samen kom je verder.

Helder begrippenkader 

Zorgen voor een helder begrippenkader: dat was ook een doel voor 2018. Waar hebben we het over met elkaar? Bedoelen we allemaal hetzelfde met ‘maatwerk’ of ‘gepersonaliseerd leren’? Of met 21e eeuwse vaardigheden? “Met elkaar geven we steeds meer inhoud aan deze begrippen”, zegt Thea Janson. “Met Vier in Balans als uitgangspunt.” 

Ze vervolgt: “De inzet van nieuwe media is prachtig, maar je moet in het onderwijs dezelfde stappen blijven zetten als hiervoor. Leraren zijn essentieel, ICT is een hulpmiddel. Je moet op zoek naar de juiste balans. Pedagogisch en didactisch vakmanschap staat voorop. Dat betekent: wat kan ik doen met deze middelen? In plaats van dat de middelen het van je overnemen. Bij wijze van spreken: rekenen op de computer is geen gokspel, kinderen moeten geactiveerd worden na te denken over wat ze doen. De procesbegeleider die de iCoaches ondersteunt, legt daar ook de nadruk op. En het werken met papier en andere materialen blijft ook belangrijk.” 

Aanscherpen van de veranderrichting  

Eind 2018 en begin 2019 herschrijft WIJ de Venen het strategisch beleidsplan ‘Aap, Noot, Swipe’. Thea Janson: “Dat doen we vanuit de ambities van de vier domeinen: onderwijs, medewerkers, leiderschap & cultuur en middelen. In alle vier zitten ICT-aspecten. Vanuit het nieuwe beleidsplan worden dan de schoolplannen geschreven en aan de hand daarvan kunnen de iCoaches hun bijdragen bepalen.” 

Devices  

Welke devices moeten we nemen? Dat is een vraagstuk dat de stichting als geheel aanvliegt en (schaal)voordelen op behaalt. Thea Janson: “Als werkgroep nodigden we verschillende aanbieders uit en kwamen we tot een keuze voor Chromebooks. Scholen – de directeur en de iCoach doen vervolgens een aanvraag per schooljaar. Wat is haalbaar? Hoe ziet het investeringsplan van de school eruit? De Chromebooks zijn positief ontvangen.” 

ICT-bekwaamheid  

De iCoaches hebben zich in 2018 gericht op de ICT-bekwaamheid van leraren. Esther Plemper van Balen: “We zijn eerst gaan onderzoeken wat leraren moeten kunnen op dat gebied. Hoe kun je dat bijscholen en/of coachen?” De werkgroep Personeel heeft inmiddels voorgesteld om ICT-bekwaamheid op te nemen in de geprekscyclus voor medewerkers.” 

Ook hebben de iCoaches bekeken wat er op ICT-gebied aanwezig is binnen de stichting en hoe het (samen)werkt: Office 365 (bedrijfsvoering), Google (onderwijs), Snappet, Prowise, methode gerelateerde programma’s en een aanpak voor digitale geletterdheid. De hele stichting valt onder Prowise Go, met een ‘single sign on’ voor alle pakketten en programma’s. Esther Plemper van Balen: “Kan het niet naast elkaar bestaan? bepreken we dan als iCoaches met elkaar. Of: hoe werkt Snappet en wat kun je ermee? Hoe moet ik het dashboard lezen?” De iCoaches hebben veel aan elkaar.

Digitale geletterdheid 

Het komend jaar wil WIJ de Venen digitale geletterdheid gaan uitwerken. “We denken aan één lijn voor groep 1 tot groep 8. De randvoorwaarden zijn op orde: de infrastructuur, de devices en de deskundigheid. Nu moeten we op een goede manier aan de slag.”  

Thea Janson besluit: “ICT en nieuwe media spelen een steeds grotere rol in ons leven. We gaan van ‘tweede tv-scherm’ naar echte toepassingen in het onderwijs. En er kan nog zoveel meer!” 

Achtergrond

Miniatuur

WIJ de Venen wil deze beweging maken in de scholen. 

Stichting Primair Onderwijs (SPO) WIJ de Venen bestaat uit 16 scholen in de dorpen rondom Alphen aan den Rijn. 

De scholen van WIJ de Venen bieden rooms-katholiek, protestants-christelijk en openbaar onderwijs. De stichting is 1 januari 2017 ontstaan vanuit een fusie tussen SPCO De Woudse Venen en SKB De Veenplas. 

SPO Wij de Venen werkt veel samen met Morgenwijzer, een organisatie van 24 scholen en 26 locaties in Alphen aan de Rijn. De bedrijfsbureaus van beide organisaties werken vanuit dezelfde locatie. 

Belangrijkste uitgangspunten:

  • Samen beter
  • Identiteit: over hoofd, hart en handen
  • Eenheid in verscheidenheid
  • Samenwerking met maatschappelijke partners rondom het kind
  • Naar gepersonaliseerd leren.

Het proces

De R van relatie staat voorop

De bestuursfilosofie van WIJ de Venen is gebaseerd op 5 R-en: Relatie, Richting, Ruimte, Rekenschap en Resultaat. Thea Janson: “De belangrijkste is de R van relatie. Daarna komen de andere R-en. We gaan het samen doen.”

Als je zaken wil veranderen in een organisatie, dan moet je je richten op het proces, op de mensen. Daar is Thea Janson van overtuigd. “Het is belangrijk dat de mensen die het in de praktijk gaan doen, het nut en de noodzaak zien van een verandering. Dat zij het willen en een ambitie hebben. Zo zijn ICT en onderwijs steeds onderwerp van gesprek geweest tijdens het directeurenoverleg. Door het er met elkaar over te hebben, komt het inzicht dat het nodig is en dat het belangrijk is om hieraan iets te doen.”

Dat mensen het willen en een ambitie hebben. 

Vanuit nabijheid 

Thea Janson: “Als bestuurder moet je weten wat er speelt in je organisatie: werken vanuit nabijheid. Het is belangrijk om te zien wat er nodig is en daarvoor een structuur op te zetten. Zodat mensen op een goede manier met elkaar aan de slag kunnen. Eerst dacht ik: ICT is niets voor mij. Maar toen heb ik het omarmd, heb ik me open gesteld voor het onbekende en ben ik mogelijkheden gaan creëren. En zie: het groeit!”  

Dat mensen het willen en een ambitie hebben

Thea ziet graag een beweging komen vanuit de scholen zelf. “Dat heeft tijd nodig. De ene school heeft ook andere ideeën dan de andere, of is verder. Het mooie is als ze met elkaar in gesprek komen en kunnen leren van elkaars ervaringen, bijvoorbeeld via het overleg van de iCoaches. Hopelijk is dit proces een hefboom voor scholen om dingen anders te organiseren of aan te pakken.”

Houding en gedrag

Thea geeft aan dat het ICT-traject niet het enige is dat op de beleidsagenda van WIJ de Venen staat. Zo zijn er naast alle gebruikelijke onderwijsthema’s ook de onderwerpen ‘sociale veiligheid’ en ‘IBP’ die opgepakt moeten worden. Er moet veel gebeuren en daarom gaan ontwikkelingen soms niet zo snel als we willen.”