Hoe geef je invulling aan maatwerk op het gebied van rekenen aan leerlingen?

Praktijkvoorbeeld

Hoe geef je invulling aan maatwerk op het gebied van rekenen?

Leraren hebben in de klas te maken met niveauverschillen tussen leerlingen. Steeds meer scholen willen daarom beter inspelen op de individuele behoeften van kinderen. Om op maat lessen aan te bieden op het gebied van rekenen, ontstond op De Sterrenscholen de wens voor een slimme ICT-tool. Een instrument waarmee leraren snel en eenvoudig per leerdoel en per leerling verschillend leermateriaal kunnen vinden en inzetten. Bovendien is De Sterrenschool het hele jaar open waardoor er extra lesstof nodig is om vakantieperiodes te overbruggen. 

Resultaten

Tijdens het beantwoorden van deze versnellingsvraag zijn er verschillende opties naar voren gekomen die samen een uitgangspunt vormen voor een oplossing.

1. Dashboard / ballenbak

In de zoektocht van de leraren om op het juiste moment de juiste materialen aan te bieden aan de leerlingen, is onderzocht hoe het is een om een (digitaal) dashboard (ook wel ‘ballenbak’) in te zetten. Op deze manier moeten leraren beter materiaal kunnen vinden en variëren dat past bij de wensen en niveau van de leerlingen. Lees hoe je aan de slag kunt met de ballenbak in het artikel "Aan de slag met maatwerk rekenen op de Sterrenscholen".

2. Cruciale leermomenten

Om leerlingen lesstof op maat aan te bieden, is het belangrijk om te weten wat het huidige niveau is van een leerling en welke lesstof daar op aansluit. Daarom wordt er gewerkt met cruciale leermomenten. Dit kun je zien als bepaalde momenten waarop het niveau van een leerling wordt vastgesteld. Aan de hand van een cruciaal leermoment kan via ‘de ballenbak’ bepaalt worden welk lesmateriaal geschikt is voor de leerling. Onderwijsprojectbureau Thomas & Charles heeft daarom onderzoek gedaan naar de cruciale leermomenten met de daarbij behorende rekenstrategieën in het rekencurriculum van het basisonderwijs.

3. Proeftuin Rekenen

In navolging op de oplossing van een ‘ballenbak’ met rekenwerk op maat, is al een start gemaakt om dit in de praktijk te testen. De Proeftuin Rekenen was een experimentele digitale leeromgeving. Hierin hebben leraren van 8 basisscholen 'geproefd' hoe een overkoepelend dashboard kan helpen bij meer maatwerk voor het vak rekenen.

Achtergrond

Miniatuur

Hoofdrolspelers in dit project zijn de Sterrenscholen. Op een Sterrenschool gaat het er nét even anders aan toe dan op de meeste basisscholen. Een volwaardige Sterrenschool geeft inhoud aan het 5-sterrenconcept. Het continurooster en de flexibiliteit in opvang en vakanties is de bekendste ster van een Sterrenschool. De vier andere sterren zijn: leren én opvang verzorgd door één combinatieteam van leerkrachten en pedagogisch medewerkers die tevens klassenassistent zijn, de nadruk op rekenen, taal en lezen, maatwerk voor ieder kind en binding met de buurt.

Om antwoord te geven op de vraag ‘Hoe kunnen wij maatwerk leveren op het gebied van rekenen?’, zijn er diverse partners van Kennisnet ingezet. Ten eerste heeft SKOBOS, een organisatie voor het primair onderwijs in Oirschot en omgeving, de versnellingsvraag ingediend. Verder zijn Vereniging IKOOK, belangenbehartiger van De Sterrenscholen, en Onderwijsonderzoeksbureau Thomas & Charles betrokken geweest.

Het proces

Na enkele bijeenkomsten werd door middel van vraagverhelderingssessies vastgesteld wat de vraag was waar Kennisnet mee aan de slag kon: hoe kunnen we een koppeling van doelen, materialen en strategieën maken (‘ballenbak’) om maatwerk op het gebied van rekenen te kunnen leveren aan leerlingen? In de periode daarna kon er worden gestart met de omschrijving van gewenste resultaten. Zo was het een belangrijk doel om de cruciale leermomenten in deze zogenaamde ‘ballenbak’ te verwerken.

Om uit te zoeken welk maatwerk er geleverd moest worden, werden hier workshops over gegeven op scholen met behulp van het Maatwerk Kwadrant. Daarnaast deed onderzoeksbureau Thomas & Charles onderzoek op scholen door leraren, schoolleiders en rekenspecialisten te interviewen en door materialen te reviewen. Tot slot kon al deze kennis in een pilot oftewel rekenproeftuin in de praktijk worden gebracht en worden gebundeld. Vier scholen kregen de kans om met deze pilot van het dashboard mee te doen.

Tijdens de versnellingsvraag kwamen de scholen regelmatig samen om kennis uit te wisselen, hun vraag aan te scherpen, te werken aan bovenstaande resultaten en om gezamenlijk in de slotbijeenkomst de vraag af te sluiten.