Artikel 23 januari 2019

Snel overzicht en tijdbesparing door één overkoepelend dashboard

‘In één oogopslag meer inzicht krijgen in de voortgang van leerlingen in verschillende leermiddelen en methoden, via een overkoepelend dashboard.’ Dat was de wens die leidde tot één van de versnellingsvragen die in 2015 werd ingediend bij de PO-Raad en Kennisnet. De versnellingsvraag leverde een belangrijk inzicht op: een overkoepelend dashboard kan alleen gerealiseerd worden als alle betrokken partijen elkaars belangen begrijpen en volop samenwerken. Geïnspireerd door de opbrengsten van deze versnellingsvraag, ontwikkelden leveranciers en enkele educatieve uitgevers het dashboard Momento. Inmiddels wordt het door meer dan 1600 basisscholen gebruikt; ruim de helft van die groep gebruikt Momento intensief.

Sandra Schiphorst en Paul Gillijns

Sandra Schiphorst en Paul Gillijns

Wat is Momento?

Momento is een overkoepelend digitaal, vakoverstijgend en methode-onafhankelijk dashboard voor leraren in het basisonderwijs. Momento maakt oefen- en toetsresultaten over vakken en methodes heen in één oogopslag inzichtelijk. Het dashboard geeft een uniform overzicht van alle door de school gebruikte digitale leermiddelen. De leraar hoeft daardoor niet meer te schakelen tussen dashboards van verschillende methoden; één keer inloggen volstaat. Het doel van branche-initiatief Momento is om leraren in staat te stellen nog beter in te spelen op de leerbehoeften van kinderen én om de administratieve last bij leraren te verminderen. Sinds 1 januari 2018 krijgen alle leraren van basisscholen in Nederland gratis toegang tot het dashboard via Basispoort.

Als je digitalisering van het onderwijs wilt bevorderen, dan moet je barrières wegnemen. Slechts één keer inloggen om leerresultaten te zien, is daar een mooi voorbeeld van.

Paul Gillijns, projectleider

Leerling achter laptop

Vraag vanuit de markt

Als leraar zicht krijgen op waar een leerling in de leerlijn staat? Afhankelijk van het aantal gebruikte methoden, applicaties en digitale leermiddelen zorgt dit voor flink wat keren inloggen, doorklikken en administratieve last. Het was de aanleiding voor een versnellingsvraag, die al snel bij de uitgeverijen en schoolleveranciers terecht kwam. ‘Het was geen onbekend geluid: ook bij de bezoeken aan de scholen hoorden zij vaak over de wens voor één overkoepelend dashboard’, steekt Paul Gillijns, onafhankelijk projectleider voor Momento, van wal. ‘Heutink en Malmberg hebben vervolgens de handen ineen geslagen en partners betrokken – Reinders, de Rolfgroep, Zwijsen, ThiemeMeulenhoff, Noordhoff Uitgevers en Blink – om aan de slag te gaan met het ontwikkelen van het dashboard. Alleen door aan de aanbiederskant samen te werken zou het een succes kunnen worden.’

Feedback van scholen

Tijdens de Nationale Onderwijs Tentoonstelling (NOT) in januari 2017 werd het idee voor Momento gelanceerd door de schoolleveranciers en uitgeverijen. Er werden pilotscholen geworven die betrokken werden bij de ontwikkeling van de eerste versie van het dashboard. Paul: ‘Met een groep van ruim dertig scholen hebben we naar de ideeën voor Momento gekeken. Ze konden aangeven wat ervan vonden, wat goed was en wat beter kon, zowel qua functionaliteiten, het gebruik, de weergave als de kleurstelling. De tips en feedback zijn allemaal verwerkt in de eerste werkende versie van het dashboard. In de periode na de zomer tot aan de herfstvakantie van 2017 zijn zestig scholen, met begeleiding bij het installeren en activeren, gestart met het gebruiken van Momento. Vervolgens werd de gebruikersgroep groter gemaakt: enkele honderd scholen zijn zelfstandig aan de slag gegaan met het dashboard om te beoordelen of zij ook zonder begeleiding snel en efficiënt met Momento kunnen werken. Ook hun feedback werd meegenomen. Sinds 1 januari 2018 is het dashboard gratis beschikbaar voor alle basisschoolleraren.’

Momento helpt me om snel te analyseren en bij te sturen. Van les tot les, van dag tot dag.

Sandra Schiphorst, leraar

Tijdwinst

Sandra Schiphorst, leraar op de Franciscusschool in Ede, is één van de ruim 800 actieve en enthousiaste gebruikers van Momento. ‘In 2017 hebben we de overstap gemaakt naar methodesoftware en het gebruik van Chromebooks. Momento zat toen in de pilotfase en daar zijn we ingestapt. Destijds had ik nog de combinatiegroep 5-6. Als ik iets wilde opzoeken, moest ik eerst bij de ene groep inloggen, doorklikken, vervolgens uitloggen, dan inloggen bij de andere groep en weer doorklikken. En dat voor verschillende uitgeverijen en methoden. Erg bewerkelijk en tijdrovend, zeker tijdens de les. Momento biedt een duidelijk, realtime overzicht op één plek, van meerdere uitgeverijen en over vakken heen. Ik heb de hele groep in beeld en als ik opvallende resultaten zie, kan ik doorklikken op leerlingniveau en kom ik in het dashboard van de uitgeverij, waar ik de diepte in kan gaan. Maar dan zonder opnieuw in te hoeven loggen. Zo heb ik voortdurend zicht op de voortgang van leerlingen. Dit bespaart me niet alleen veel tijd, maar geeft ook inzicht om snel bij te kunnen sturen.’

Snel bijsturen

Hoe werkt dat bijsturen in de praktijk? Sandra: ‘Als ik de groep een instructie heb gegeven, kan ik via kleuren in het dashboard snel zien wie het moeilijk heeft met de oefeningen. Tijdens het lopen van een rondje kan ik die leerlingen meteen helpen en bijvoorbeeld extra uitleg geven. Maar ook om te evalueren of lessen effectief waren of bij het voorbereiden van de lessen van morgen is Momento waardevol. Op groepsniveau kan ik zien welke oefening de leerlingen het moeilijkste vonden en daar kan ik dan de dag erna extra aandacht aan besteden. Ik heb een duidelijker overzicht, kan beter analyseren en snel actie ondernemen. En dat op elk moment en via elk apparaat. Dit is voor mij erg waardevol.’

Leerling met laptop

Simpel in gebruik

Bij het doorontwikkelen en verbeteren van Momento staan de wensen van de scholen centraal, benadrukt Paul. ‘Met enquêtes, feedback maar vooral door gesprekken met gebruikers halen we input op waarmee we aan de slag gaan. Niet alles is mogelijk, omdat Momento bestaat uit een samenvoeging van data van partners. Als zij de gewenste data niet kunnen leveren, kan Momento deze niet tonen. Maar uitgeverijen en schoolleveranciers blijven methodes en software natuurlijk ook doorontwikkelen, wat nieuwe mogelijkheden biedt. Tegelijkertijd willen we in de doorontwikkeling de kracht van het dashboard behouden: het moet zo simpel mogelijk zijn in gebruik.’

Niet ‘weer iets nieuws’

Sandra deelt haar enthousiasme voor Momento bewust binnen haar school. ‘Collega’s moeten er zelf mee werken, maar ik kan hen daar wel bij op weg helpen. Door te laten zien wat het dashboard is en hoe simpel het werkt, enthousiasmeer ik mensen. Dat is nodig, want er moet al zoveel in het onderwijs. Het mooie is dat er met dit dashboard niet iets bij komt, maar dat er ‘iets vanaf gaat’. Ik heb minder administratieve rompslomp en kan meer aandacht bieden aan de individuele leerlingen die dat nodig hebben. En de klas kan zich beter ontwikkelen omdat ik snel inzicht en meer overzicht heb op de resultaten van mijn les, elke dag weer. Daarmee is de meerwaarde van het dashboard meteen duidelijk.’