Interview 20 augustus 2019

Prijswinnende app voor betere spreekvaardigheid

App Cito jongen

De app Beeldverhaal won tijdens de Nationale Onderwijstentoonstelling van 2019 de Innovatie Award Juryprijs. Reden om eens achter de schermen te kijken bij ontwikkelaar Citolab. 

Spreekvaardigheid toetsen bij leerlingen op de basisschool is in de alledaagse praktijk tijdrovend, vertelt een leraar aan Ilse Papenburg, Research & Development specialist bij Citolab. Deze opmerking triggert het creatieve brein van Ilse. Kunnen we iets bedenken waarmee de leerling spreekvaardigheid zelfstandig in beeld brengt? Hoe kunnen we deze leerlingen laten oefenen en toetsen op een manier die bij hen past? Welke rol kan spraaktechnologie daarbij spelen? 

Samen met collega’s ontwikkelt ze de app Beeldverhaal, die leerlingen in het primair onderwijs aan de hand van vier plaatjes op de smartphone of tablet uitnodigt een verhaal te vertellen. De app zet dit om naar geschreven tekst die naar de leerkracht wordt gemaild. Op een moment dat het de leraar goed uitkomt, kan hij of zij beoordelen welke onderdelen van spreekvaardigheid (woordenschat, zinsopbouw, gebruik van verwijswoorden) de leerling onder de knie heeft, en welke de leerling moet oefenen. 

App Cito Beeldverhaal
Pagina uit de app Beeldverhaal voor kleuters. 

Nodig: input van praktijkmensen 

Citolab ontwikkelt prototypes voor toekomstig onderwijs die mensen inzicht geven in hun kennis, vaardigheden en mogelijkheden, gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek. Er zijn bijvoorbeeld twee promovendi die data analyseren wanneer een prototype getest wordt. 

Ilse Papenburg: “Om prototypes te ontwikkelen, hebben we ook de input nodig van praktijkmensen. Regelmatig gaan we langs bij scholen, om van de leraren te horen welke behoeften zij hebben. We zien in het maatschappelijk debat dat digitale vaardigheden steeds belangrijker worden. Scholen merken dat ook. Dat proberen we te vertalen naar handige tools. Digitale technieken en ICT-oplossingen zijn geen doel op zich, maar een middel. Niet de mogelijkheden van de techniek zijn leidend, maar de wensen van de scholen.” 

 

Experimentscholen 

Citolab werkt samen met zogeheten experimentscholen die meedenken over prototypes en ze als nodig uitproberen. Ilse: “Soms melden scholen zich zelf aan, bijvoorbeeld op congressen. En we vinden ze via ons netwerk en door tips van collega’s. Zo hebben we een mooie mix, met zowel scholen die vooroplopen in technische ontwikkeling, als de meer traditionele scholen. We bezoeken ze regelmatig en wisselen ook via blogs en verslagen informatie uit.” 

Van prototype naar product 

Voordat de app Beeldverhaal daadwerkelijk op de markt komt, volgt eerst de testfase: werkt het naar behoren? En biedt het die informatie waar leerkrachten naar op zoek zijn? “Een aantal scholen heeft met de app gewerkt. Die resultaten hebben we bekeken”, zegt Ilse. “Zowel leraren als leerlingen waren enthousiast. De gebruikte taalspraaktechnologie is alleen nog niet perfect: het blijkt lastig kinderstemmen te herkennen. Dat zien we doordat soms vreemde woorden opduiken in de geschreven tekst, woorden waarvan we zeker wisten dat het kind die niet had gezegd. Samen met de softwareontwikkelaar zijn we de spraakherkenning aan het optimaliseren.” 

Ilse Papenburg
Ilse Papenburg, Research & Development specialist bij Citolab.
Zijn de kinderziektes er eenmaal uitgefilterd en werkt het prototype goed, dan is de volgende stap het zoeken van een samenwerkingspartner, bijvoorbeeld een uitgeverij voor toetsen of leermiddelen, die het product op de markt wil brengen. Ilse: “Ik kan nog niet zeggen wanneer de app Beeldverhaal precies op de markt komt. Dat hangt af van de snelheid waarmee we een partner vinden.” 

Ook andere schooltypen hebben interesse in de app Beeldverhaal, zoals mbo-scholen. “Zij zoeken iets dergelijks om de spreekvaardigheid van Frans en Engels te testen. Dan zou het handig zijn als de geluidsopnames gemaild kunnen worden, zodat zij ook het accent kunnen beoordelen. Maar zover is het nog niet.”