Blog

Over hoe scholen écht werk kunnen maken van slimmer leren met ICT

Hoe word je een slimme school waar ICT adviseert, voorspelt en personaliseert?

Ik merk iedere dag dat onderwijs en ICT met elkaar verbonden zijn. De implementatie en het gebruik van ICT betekenen nog niet automatisch ‘slimmer leren’. In de praktijk zie ik hoe moeilijk scholen en bestuurders het vinden om hierin de juiste keuzes te maken. Dat komt ook doordat er zoveel ontwikkelingen tegelijk spelen. Cloud, Big Data, Internet of Things, Artificial Intelligence, Machine Learning: allemaal staan ze op de deur te bonken.

Het kan beter

De afgelopen jaren heb ik van dichtbij meegekregen welke stapjes het onderwijs heeft gezet richting digitalisering. Ik vind dat er ook al heel wat bereikt is. Toch ben ik ervan overtuigd dat het onderwijs nog lang niet alle mogelijkheden van ICT benut, misschien wel gewoon omdat de urgentie om te veranderen vaak nog ontbreekt. Daar komt bij dat ik op veel scholen zie dat de rol van de ICT-coördinator onder druk staat en dat hij/zij niet genoeg tijd overhoudt voor de ICT-taken. Ook dat kan absoluut een belemmering zijn voor digitalisering in het onderwijs.

Hoge vlucht

Ondanks de obstakels, voorspel ik dat onderwijsvernieuwing met ICT de komende jaren een hoge vlucht gaat nemen. Scholen zullen wel moeten, alleen al omdat leren met ICT een steeds grotere rol speelt in hun succes. Het is een middel om je als school te onderscheiden met modern onderwijs. Ik heb zelf kinderen en als ik nu een school voor hen zou moeten kiezen, zou de rol van ICT in het onderwijs voor mij een doorslaggevende factor zijn. Ik ben er namelijk van overtuigd dat ICT onderwijs beter kan maken. Niet alleen als educatief middel, maar ook als bron van informatie over processen en personen; informatie die kan worden gebruikt om onderwijs richting te geven, tot op individueel niveau.

Wees ambitieus

Maar hoe pak je dat aan? Hoe word je een slimme school waar ICT adviseert, voorspelt en personaliseert? Het begint allemaal met een heldere (onderwijskundige) visie. Zorg dat je weet waar je als school staat, laat je goed informeren over wat er tegenwoordig allemaal al kan, bepaal vervolgens waar je heen wilt en hoe je daar denkt te komen. De kunst is om in deze fase niet te bang te zijn. Laat gerust zien dat je ambitie hebt! Scholen zijn immers genoodzaakt beleid te maken dat meerdere jaren overziet. Dus ik zou zeggen: maak een goed plan, stel in de tussentijd bij waar nodig, maar maak vooral af waaraan je begint.

Doeltreffend digitaliseren in zes stappen

Vanuit mijn ervaringen op het snijvlak van onderwijs en ICT heb ik een beknopt stappenplan geformuleerd dat scholen kan helpen de keuzes te maken die nodig zijn voor doeltreffende digitalisering. 

1. Zet eerst een goede visie neer

Elke school is anders en verdient dus ook een eigen visie op de rol van ICT in het onderwijs. Die visie maak je samen met je team; het meenemen van het team in de verandering is heel belangrijk. Neem de tijd om met elkaar in gesprek te gaan over de rol van ICT in jullie onderwijs. Denk eerst aan wat je wilt dat je leerlingen leren, daarna aan hoe je wilt dat ze dit leren en tot slot aan de middelen die je hiervoor graag wilt gaan gebruiken.

2. Kies objectief

Laat je bij het maken van keuzes niet (af)leiden door een onberedeneerde voorkeur voor bepaalde methoden of devices. Bedenk eerst wat je wil bereiken en bekijk daarna welk middel je daarbij het beste kan helpen.

3. Investeer met verstand en met mate

Begin weloverwogen met het investeren in ICT. Creëer successen en ga pas dan voluit. Beter een kleine, mogelijk foutieve, investering afschrijven dan jaren achter de feiten aanlopen. Laat je bij het nemen van dit soort beslissingen kritisch adviseren.

4. Werk vanuit heldere en haalbare doelen

Planmatig werken is heel belangrijk voor succes. Formuleer heldere en haalbare doelen, besteed regelmatig aandacht aan de stand van zaken en bewaak doelen zorgvuldig.

5. Organiseer collegiale consultatie

Ik heb ontdekt dat professionals in het onderwijs het beste leren op een informele en autonome manier. Daarbij kan het werken met maatjes en het organiseren van collegiale consultatie helpen. Net als co-teaching, waarbij je samen de les voorbereidt en geeft en dus samen leert over ICT.

6. En dan... gewoon doen!

Misschien wel de meest praktische stap. :Heb je bovenstaande vijf stappen doorlopen, ga het dan gewoon doen! Het is een klassieke valkuil: de beslissing uitstellen omdat de volgende belofte zich alweer aankondigt. Het is een illusie om op iedere golf te kunnen meesurfen. Op basis van budget, vernieuwingsbereidheid en snelheid is het prima om een vijfjarenplan te omarmen. Zorg vervolgens voor een daadkrachtige uitvoering en... stick to the plan!
Permalink

Geregistreerd sinds

48 jaar 11 maanden
Reactie
Beste Rogier,

Mijn complimenten voor dit heldere stuk. Je hebt alles in een goede volgorde geplaatst . Ik heb die volgorde ook steeds zo geprobeerd duidelijk te maken tijdens mijn loopbaan bij CNS.

Hartelijke groeten,
Dirk
Permalink

Geregistreerd sinds

48 jaar 11 maanden
Reactie
Ik denk dat er in het stuk een belangrijk punt wordt gemist: het ontbreken van kennis bij leerkrachten maar ook bij de ICT-coördinator. Zelf ben ik ook de ICT-coördinator, omdat ik toevallig wat meer van computers wist dan mijn collega's. Inmiddels al wat jaren verder en goed gegroeid in de technische kant (kan allerlei problemen oplossen), maar nooit geschoold in het didactische stuk.

Ik lees informatiebronnen zoals de Vives of kijk op de website van Heutink zaken die te maken hebben met bijvoorbeeld programmeren, maar nog steeds ontbreekt de kennis om een goede leerlijn op te stellen en om de juiste keuzes te maken. Er is onwijs veel aanbod en nergens kom je 'de oplossing' tegen. Erg lastig, want tegelijkertijd weet ik ook dat iedereen een graantje wil mee pikken uit het onderwijsbudget en is een site zoals bomberbots.com erg duur met € 7,50 per leerling per schooljaar; hoe kan ik mijn directie overtuigen dat dit het geld waard is zonder dat ik dit van tevoren aantoonbaar kan maken? De methode is niet 'gekeurd' zoals bijvoorbeeld een Taal in Beeld of een Wereld in Getallen methode is.

Al met al is het gewoon erg moeilijk om een beleid te vormen. Nu heb ik bijvoorbeeld een leuke leerlijn geschreven over programmeren, waarbij ik code.org, Ko de Kraker en onder andere Scratch heb staan. Daarnaast heb ik ook een overzicht met hardware gemaakt per leerjaar, waarbij ik al snel aan een investering kom van € 2.000,- waarbij ik dan 'basis' dingen heb zoals Bee-bots, Lego WeDo, Mind Storm EV3, Microbits, etcetera.

In een tijd waarvoor er 'eigenlijk nergens geld voor is' is het gewoon erg lastig om de juiste keuzes te maken en om dit te verantwoorden naar directie, omdat ik zelf ook niet overtuigd ben dat dit nou de beste oplossing is om het computional thinking te ontwikkelen bij de kinderen.

Al met al is er gewoon teveel keus en is het moeilijk om een goed onderbouwde keuze te maken voor een leerkracht met ICT-taken.

Reactie toevoegen

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.