Artikel

In the middle: kennisontwikkeling op reis

In the middle

‘Op welke manier is een bezoek aan een (buitenlandse) conferentie zoals de onderwijsconferentie SXSWedu in Austin het meest zinvol voor scholen?’ Dat was de vraag die het programma Slimmer leren met ICT bezig hield eind 2017. En hoe kunnen we ervoor zorgen dat de opgedane ervaringen daadwerkelijk leiden tot verbeteringen in het onderwijs? De module In the middle werd het antwoord.  

De PO-Raad ontwikkelde In the middle voor schoolbesturen en scholen die al innovatief aan de slag waren met toepassingen van ICT in het onderwijs. De module is eenmalig als pilot uitgevoerd in het schooljaar 2017/2018 en een belangrijk onderdeel was de studiereis naar de conferentie SXSWedu en SXSW (South by South West) in Texas. Precies in het midden van het programma. Het doel: als schoolbestuurders, stafmedewerkers, schoolleiders en leraren samen meerwaarde creëren met ICT en technologie voor het onderwijs. Leren van elkaar, samen kennis opdoen en deze vertalen naar het onderwijs en de eigen vraagstukken.

Concrete stappen
Tijdens vier bijeenkomsten, voor en na de conferentie, werkten 25 deelnemers van acht schoolbesturen, PO-Raad, Kennisnet en het ministerie van OCW aan hun eigen verandervraagstuk met ICT. Ze leerden van van elkaar en zetten concrete stappen naar de inzet van ICT om de kwaliteit van hun onderwijs te versterken. Ook leerden ze op welke manier ze de juiste kennis konden opdoen bij de onderwijsconferentie SXSWedu en hoe ze die konden vertalen naar hun eigen situatie en oplossing. Daar gebruikten ze bijvoorbeeld de design thinking methodiek voor. Tijdens de conferentie bezochten de deelnemers dagelijks uiteenlopende workshops en presentaties, ieder vanuit de eigen vraagstelling. Bovendien gingen ze op vier werkbezoeken om in de praktijk te zien en inspiratie op te doen. Zoals naar twee basisscholen waar ICT op verschillende manieren werd ingezet en naar de gemeente Austin.

Leerproces
Suzanne Unck, programmamanager van Slimmer leren met ICT is enthousiast over de opbrengsten: “Het mooie was dat het een leerproces was voor iedereen. Leraren, schoolleiders, ICT-beleidsmedewerkers, bestuurders: iedereen was samen aan het ontdekken, leren en ontwikkelen. Ook deelden we de opgedane inzichten in Austin gedurende die week elke avond in een blog, zodat collega’s en andere belangstellenden bijna realtime mee konden lezen, vragen konden stellen en zelf aan de slag gingen.”

Er  ontstonden mooie samenwerkingen tussen scholen en besturen die elkaar zelf gingen opzoeken om samen onderwijs te ontwerpen. “En we zagen echt nieuwe, interessante ontwikkelingen zodat we een kijkje in de niet meer zo verre toekomst kregen.” Ook was er een expertsessie van Naomi Mertens van Mijn Leergemeenschap over het inzetten van professioneel lerende netwerken.

Tijdens de laatste bijeenkomst presenteerden de deelnemers hun proces en de resultaten tot dan toe. “Acht diverse en zeer inspirerende voorbeelden van een zinvolle inzet van ICT en technologie voor het onderwijs. Van STEAM-lessen tot analysevaardigheden voor leraren en van het zorgen voor rijke leerervaringen (diep leren) tot het ontwikkelen van een nieuw onderwijsconcept. Hoe mooi om het enthousiasme te zien. Maar vooral ook dat alle ervaringen en inzichten uit de module een plek hadden gevonden in de praktijk van alledag. Daar deden we het eindelijk toch voor.”

Zelf op studiereis?

Wil je ook met je school/bestuur naar een (onderwijs)conferentie en daar optimaal rendement uit halen? Neem dan deze tips mee:

  • Ga met meerdere collega’s in verschillende rollen. Alleen al het onderlinge gesprek over een onderwijsvraagstuk zorgt voor nieuwe inzichten en meer mogelijkheden voor innovatie en verbetering.
  • Zorg voor een ‘voor’ en ‘na’: bedenk wat je vooraf wilt doen om het bezoek goed voor te bereiden en hoe je de opbrengsten van het bezoek wilt verwerken in een sessie erna. Daarmee vergroot je de impact.
  • Verbind het aan je eigen vraagstuk, strategisch plan, schoolplan etc. Dat kan al door eenvoudigweg de visie, missie, plannen te operationaliseren: wat verstaan we onder bepaalde begrippen zoals maatwerk of 21e eeuwse vaardigheden? En welke beelden hebben we hierbij? Die keuze geeft een focus voor je bezoek.
  • Deel je inzichten. Maak een appgroepje van mensen die meegaan en deel al vooraf interessante artikelen etc. die je tegenkomt. En zorg ervoor dat je de opgedane kennis weer breder deelt in je organisatie, bijvoorbeeld met een nieuwsbrief of in blogs.
  • Durf te gaan. Het is vaak niet goedkoop, het kost tijd en geld.  Allemaal waar. Maar als het enigszins kan: doe het toch. Het geeft energie, zowel voor jezelf als professional als voor je organisatie. En zorg er vooral voor dat je de keuzes kunt onderbouwen en de waarde ervan kunt laten zien voor je dagelijkse praktijk. Het is geen snoepreisje: je leert en ontwikkelt om het onderwijs voor jullie leerlingen beter te maken.
  • Maar het kan ook dichtbij. Ga eens op werkbezoek bij een school die doet wat jullie voor ogen hebben, bel eens een organisatie waar inspirerende mensen werken die je wilt ontmoeten, bezoek de NOT, OnderwijsInzicht of de Onderzoeksconferentie. En pas toe wat je hierboven gelezen hebt.