Artikel

Bij IKC-vorming kun je niet om ICT heen

“Het veelgehoorde droombeeld: dat basisonderwijs, gemeente en kinderopvang samenwerken en zo het kind centraal stellen. Maar er wordt vaak te laat nagedacht over wat dat betekent voor onder andere ICT.” Sebastiaan Baauw is partner van Innovatie nul 13, een adviesbureau dat opvang, onderwijs en gemeenten helpt met IKC-vorming, harmonisatie en alle bijkomende complexe vraagstukken. Hij heeft in de dagelijkse praktijk veel te maken met de vorming van Integrale Kindcentra (IKC’s) en de vragen die daarbij komen kijken, ook op het gebied van ICT en privacy.

Van visie tot praktijk

IKC-vorming wordt vaak bekeken vanuit de pedagogische kant. Logisch, want een gezamenlijke bestuurlijke en pedagogische ambitie is cruciaal om samenwerking tussen de verschillende partijen mogelijk te maken. De fysieke uitvoering kan verschillen. “Het droombeeld is dat bij een IKC alles onder één dak huist. Toch is dat niet overal het geval: vaak wordt er wel samengewerkt tussen kinderopvang en basisonderwijs, maar vanuit twee locaties. Ongeacht de constructie: verschillende organisaties betekent ook verschillen in ICT-systemen en portals. De uitwisseling van gegevens is daarbij een cruciaal thema.”

Gegevensuitwisseling

Verregaande samenwerking is mooi, maar ingewikkeld, vervolgt Sebastiaan. “Vanuit de inhoud en visie bekeken, is het bijvoorbeeld wenselijk als er voor ouders één aanspreekpunt binnen het IKC is en één gezamenlijke app of portal, voor zowel kinderopvang als onderwijs. Er zijn weliswaar tientallen pakketten beschikbaar waarmee kinderopvangorganisaties werken, maar er bestaat nog geen portal om gegevens over te dragen van kinderopvang naar onderwijs. Verbinden middels een API-koppeling (een set aan definities waarmee softwareprogramma's onderling kunnen communiceren, red.) lijkt misschien een oplossing, maar de nieuwe privacywetgeving maakt dat vaak nog niet mogelijk of ingewikkeld.”

Privacy

“Elke partij binnen een IKC heeft eigen data en is daar verantwoordelijk voor. Uitwisseling mag wel, ook binnen de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), maar de voorwaarde is dat alle systemen AVG-proof zijn. En daar schort het vaak aan.” De ketenvraagstukken binnen een IKC zijn, ook op het gebied van ICT, actueler dan ooit, vervolgt Sebastiaan. “Het thema privacy leeft enorm. Zodra er gegevens uitgewisseld moeten worden, brengt dat vraagstukken met zich mee. Wat mag wel en wat mag niet? Wat is de meest eenvoudige werkwijze? Met welk doel krijg je data? En hoe maak je medewerkers bewust van hun eigen rol als het gaat om privacy en het gebruik van data? We horen deze vragen elke dag. Er niet mee bezig zijn is trouwens geen optie.”

Kansen voor het PO

Dat het thema privacy en ICT binnen IKC’s complex en actueel is, blijkt als de aanwezigen van de ICT-expertsessie na de presentatie van Sebastiaan Baauw met elkaar in gesprek gaan. “Je kunt alles op school-, stichting- of IKC-niveau nog zo goed regelen, op het moment dat een medewerker niet oplet en bijvoorbeeld zijn computer onbeheerd achter laat, loop je al risico. Daar maken we ons zorgen over.” Ook de samenwerking tussen kinderopvang en onderwijs in IKC’s blijkt in de praktijk lastiger dan het lijkt: “Systemen van leveranciers zijn nog niet op elkaar afgestemd.” De wens dat de PO-Raad hier een rol in gaat spelen, wordt meerdere malen genoemd: “We willen niet allemaal zelf het wiel uitvinden. De PO-Raad kan wellicht bemiddelen tussen alle betrokkenen, inclusief de leveranciers, en zo zorgen voor meer verbinding op ICT-gebied. Want die noodzaak voelen we allemaal.”

Verdiepende informatie

  • Alles weten over privacy en informatiebeveiliging? Op de site van Kennisnet staat een uitgebreid dossier.
  • Voor de uitwisseling van gegevens rondom peuters tussen kinderdagverblijven, GGD en gemeente ontwikkelde Innovatie nul13 de Peutermonitor: een web based applicatie met beveiligde datakluis – mede vanwege de AVG - die het mogelijk maakt om gegevens uit te wisselen. Gemeenten kunnen daarmee het onderwijsachterstandenbeleid in goede banen te leiden.
Miniatuurvoorbeeld
Sebastiaan Baauw, partner van Innovatie nul 13